samedi 10 novembre 2018

NGƯỜI THẦY






Truyện ngắn.
Elisabeth Silance Ballard.



Một truyện ngắn cảm động về tình thầy trò. Có hai chi tiết khiến người đọc có thể nghĩ chuyện xảy ra ở Việt Nam, không phải ở Mỹ, chuyện hôm nay, không phải cách đây hơn bốn mươi năm. Đó là việc giáo viên đối xử công bằng, đồng đều với tất cả học sinh là điều rất khó, đến nỗi nếu giáo viên hứa với học sinh của mình như thế, thì chính thầy hay cô  đó biết ngay là mình đang nói dối! Thứ hai là việc học sinh tặng quà đồng loạt cho giáo viên nhân một cơ hội nào đó, tưởng là đơn giản nhưng có khi lại khá tế nhị, gây bối rối cho học sinh nếu em nào đó không có điều kiện, chỉ có thể mang đến một món quà tầm thường, khiến cả lớp phải cười nhạo. Xử lý tình huống này tuỳ bản lĩnh và cái tâm của người thầy.
Kể từ khi được đăng tải trên tạp chí Home Life năm 1976, truyện trở nên nổi tiếng, được phổ biến rộng rãi, dịch ra nhiều thứ tiếng. Nhiều người tin đây là một câu chuyện có thật, và hơn thế nữa, còn quả quyết nhân vật chính hiện nay là bác sĩ đang làm việc tại Trung tâm Ung thư của một bệnh viện thuộc tiểu bang Iowa. 
Tác giả Elisabeth Silance Ballard ( một nhà hoạt động xã hội, tác giả nhiều truyện ngắn ) phải lên tiếng xác nhận truyện hoàn toàn hư cấu, không có cô giáo Thompson nào, cũng không có học sinh cá biệt Teddy nào cả, tuy bà có dựa vào vài chi tiết đời tư để sáng tác.
Người đọc khỏi cần bận tâm về chuyện hư thực đó vẫn thấy được vấn đề cốt lõi của công việc người thầy là lương tâm chức nghiệp và quan hệ thầy trò được tác giả nêu lên và giải quyết khá tinh tế. Không giải thích, không bình luận, rất ít lời, chỉ những sự kiện sắp xếp cạnh nhau, ngắt câu, ngắt đoạn bất ngờ, độc đáo, văn phong giản dị. Chừng đó đủ để tạo ra một câu chuyện thú vị, gợi nhiều suy nghĩ cho người đọc, nhất là những ai đang hoặc đã từng dạy học.



( Có thể đọc thêm tiểu sử tác giả ở đây:




Cách đây nhiều năm rồi, có một câu chuyện về một cô giáo dạy tiểu học. Tên cô là Cô Thompson. Hôm đó là ngày đầu tiên của năm học. Khi cô đứng trước lớp 5 do cô phụ trách, cô đã nói với bọn trẻ điều dối trá. Cũng như hầu hết giáo viên khác, cô đưa mắt  nhìn học trò và nói là cô sẽ yêu thương và đối xử công bằng với tất cả. Nhưng điều đó có lẽ sẽ khó thực hiện, bởi ngay ở hàng ghế đầu, cô thấy ngồi lù lù thằng bé Teddy Stoddard. 

Cô Thompson đã biết đến thằng Teddy từ năm ngoái và đã nhận xét rằng nó chẳng chơi được với bọn trẻ khác, áo quần thì lôi thôi lếch thếch và có vẻ như lúc nào cũng cần phải tắm gội. Tóm lại, nó thật khó ưa.
Chuyện dẫn tới mức cô giáo cứ gặp bài của thằng nhỏ là sẵn sàng đánh dấu X thật đậm - với cây bút đỏ to - và ghi chữ F thật lớn trên đầu tờ giấy. (1)
Trong trường cô Thompson dạy, như các giáo viên khác, cô phải xem lại kết quả học tập những năm trước của học sinh và cô đã để hồ sơ của Teddy đến cuối cùng mới xem.
Tuy nhiên, khi cô xem đến hồ sơ của thằng nhỏ, cô đã rất mực ngạc nhiên.

Giáo viên lớp một phê, “ Teddy là một học sinh sáng dạ và vui nhộn, làm việc gì cũng ngăn nắp, cư xử tốt... Em luôn mang đến niềm vui  cho những người xung quanh...”
Giáo viên lớp hai nhận xét, “ Teddy là một học sinh xuất sắc, bạn bè đều yêu mến, nhưng em đang gặp khó khăn vì mẹ em đang mắc bệnh hiểm nghèo, cuộc sống gia đình hẳn là vất vả lắm.”
Giáo viên lớp ba ghi, “Cái chết của mẹ đã gây chấn động mạnh lên Teddy. Em đã cố gắng hết sức nhưng người cha thiếu quan tâm, cuộc sống ở nhà sẽ ảnh hưởng đến em nếu tình hình không cải thiện.” 
Giáo viên lớp bốn phàn nàn, “ Teddy buông xuôi, và không thể hiện niềm hứng thú trong việc học hành. Em không có nhiều bạn bè và thường ngủ gật trong lớp.” 

Đến lúc đó, cô Thompson đã hiểu được vấn đề và thấy xấu hổ về mình. Cô càng thấy   ray rứt hơn khi học sinh tặng cô quà Giáng sinh, tất cả đều được gói giấy bóng loáng và cột dải ruy băng xinh xắn, chỉ trừ quà của Teddy.

Quà của thằng nhỏ được gói vụng về trong một tờ giấy nâu thô ráp, có lẽ lấy từ bọc giấy đựng đồ tạp nham nào đó. Cô Thompson thấy nhói đau khi mở gói quà của Teddy giữa những món quà khác. Một số đứa đã bật cười khi cô lấy ra một vòng đeo tay bằng đá thiếu mất vài hột và một lọ nước hoa chỉ còn một phần tư.
Nhưng cô đã làm cho những tiếng cười kia im bặt khi cô khen chiếc vòng đẹp, rồi đeo vào tay, và thoa một ít nước hoa lên cổ tay.
Và hôm đó Teddy Stoddard đã nấn ná ở lại trường một lát chỉ để nói, “ Cô ơi, hôm nay cô thơm như mẹ em trước đây vậy.” 

Bọn trẻ về hết, cô giáo khóc cả tiếng đồng hồ. Và cũng từ ngày đó, cô không chỉ dạy đọc, dạy viết, dạy làm toán, cô bắt đầu dạy dỗ bọn trẻ. Cô đặc biệt quan tâm đến Teddy.
Và do được cô theo sát, đầu óc thằng nhỏ như sinh động hẳn lên. Cô càng khích lệ thì nó càng đáp ứng nhanh. Đến cuối năm học, Teddy trở thành một trong những học sinh xuất sắc nhất lớp, và, tuy cô đã nói dối là sẽ yêu thương bọn trẻ như nhau, Teddy đã trở thành “ học trò cưng “ của cô giáo.
Một năm sau, ở bục cửa nhà mình, cô thấy có tờ giấy nhỏ của Teddy, nói rằng cô là người thầy tuyệt với nhất nó từng gặp trong đời.

Sáu năm sau cô lại thấy một mảnh giấy khác của Teddy. Nó viết rằng nó đã học xong trung học, được xếp hạng ba trong lớp, và cô vẫn là người thầy tuyệt vời nhất.

Bốn năm nữa trôi qua, cô lại nhận một lá thư khác của Teddy, cậu nói rằng tuy có lúc gặp khó khăn bất ổn trong đời, cậu vẫn theo đuổi việc học và sắp tốt nghiệp thủ khoa đại học. Cậu đoan chắc rằng cô vẫn là người thầy tuyệt vời, mà cậu yêu quý nhất trong đời.

Rồi lại bốn năm nữa trôi qua, lại một bức thư nữa được gởi đến cô. Lần này cậu giải thích là sau khi đỗ cử nhân, cậu quyết định tiến xa hơn. Bức thư nói rằng cô vẫn cứ là người thầy tuyệt vời, được yêu quý nhất trong đời cậu. Nhưng giờ đây, tên của cậu đã dài hơn, tên cậu ký bây giờ ghi thế này: Theodore F. Stoddard, Bác sĩ Y khoa.

Thế nhưng, câu chuyện chưa dừng lại ở đây. Đến mùa xuân lại có một bức thư khác. Teddy kể là cậu đã gặp một cô gái và họ sắp kết hôn. Cậu nói là cha cậu đã mất mấy năm trước, cậu hỏi rằng liệu cô có thể đến dự đám cưới và ngồi vào vị trí vẫn thường dành cho mẹ chú rể không.

Tất nhiên cô Thompson nhận lời. Bạn thử đoán chuyện gì xảy ra. Cô đã đeo chiếc vòng tay khuyết mấy hạt đó. Và cô cũng đã xức thứ nước hoa cũ mà Teddy nhớ là mẹ cậu vẫn thường dùng trong dịp lễ Giáng sinh cuối cùng họ ở cùng nhau.

Hai cô trò ôm choàng lấy nhau, và Bác sĩ Stoddar thì thầm vào tai cô, “ Thưa Cô, con cám ơn cô đã đặt niềm tin vào con. Cám ơn Cô rất nhiều vì cô đã làm cho con có cảm giác mình là quan trọng, chỉ cho con thấy rằng con có thể tạo ra điều khác biệt.” Cô Thompson, mắt đẫm lệ, khẽ đáp: “ Teddy, em nhầm hoàn toàn rồi. Em mới chính là người đã dạy cho cô rằng cô có thể làm nên điều khác biệt. Thực ra cô không biết dạy như thế nào cho đến  khi cô gặp được em.”


—————————————————
  1. Dấu X để đánh dấu chỗ sai trong bài làm, F là điểm kém.




THÂN TRỌNG SƠN
dịch và giới thiệu.





vendredi 2 novembre 2018

BỨC THƯ TRONG CHIẾC VÍ






Truyện ngắn
Arnold Fine
Nhà văn Hoa Kỳ
( 1924-2014 ) 



Truyện ngắn này được đăng trong tạp chí Reader’s Digest số tháng Chín, năm 1980. Trước đó, nó đã xuất hiện trong chuyên mục “ I Remember When “  của tuần báo The Jewish Press, do Arnold Fine phụ trách, đều đặn từ những năm 60 của thế kỷ trước. Trong loạt bài này, tác giả khắc hoạ những nét  làm sống lại hình ảnh, âm thanh, hương vị của thành phố Nữu Ước thời kỳ hai, ba chục năm trước đó. Những chuyện đời thường, giản dị mà chân thật, tiếp tục làm say đắm độc giả mọi lứa tuổi. Nhiều bài ở đây sau đó được in trong loạt sách Chicken Soup for the Soul. “The Letter in the Wallet “ được in lại trong rất nhiều tuyển tập truyện ngắn khác nhau, có lúc dưới nhan đề rút gọn “ The Wallet “.

Ngoài việc cộng tác với tạp chí The Jewish Press, Arnold Fine còn là một nhiếp ảnh gia, nhạc công và nhà giáo dục.
Ông đã từng có thời gian phục vụ trong Hải quân Hoa Kỳ. Sau chiến tranh, ông làm nhiếp ảnh gia, chuyên săn ảnh cho các báo địa phương. Muốn thăng tiến trong nghề viết báo, ông đi học lấy bằng BA rồi tiếp tục học MA về giáo dục, tham gia giảng dạy nhiều trường ở Nữu Ước. Ông chuyên giảng dậy các trẻ bị tổn thương não, được phụ huynh tin cậy, quý trọng.
Ông chơi được nhiều loại nhạc cụ ( clarinet, saxophone, piano ) .
Khi lớn tuổi, ông bị bệnh Parkingson nặng, phải di chuyển bằng xe lăn.
Ông qua đời ở tuổi chín mươi.



Một hôm, lúc đi dạo, tôi tình cờ nhặt được một cái ví trên hè phố. Bên trong chẳng có gì để nhận biết chủ nhân. Chỉ thấy ba đô la và một bức thư nhàu nát trông có vẻ như đã tồn tại từ nhiều năm rồi. Thứ duy nhất còn đọc được là địa chỉ người gửi. Tôi mở thư ra xem  mong tìm ra chút manh mối và thấy nó được viết vào năm 1924. Thư viết với nét chữ dịu dàng của con gái, trên giấy màu xanh lơ, với cánh hoa nhỏ nơi góc trái.
Thư kiểu «  Anh thân yêu “, nói với người nhận, tên là Michael, rằng mẹ cô gái không cho cô gặp anh nữa. Tuy nhiên, cô nói vẫn luôn yêu anh. Cô gái ký tên là Hannah. 

Mong muốn xác định chủ nhân chiếc ví, tôi quyết định gọi cho tổng đài, hy vọng sẽ biết được số điện thoại khớp với địa chỉ. Nhân viên tổng đài cho tôi gặp người phụ trách, cô này nói là không thể cho tôi số điện thoại, nhưng cô sẽ trực tiếp gọi, để xem người trả lời có đồng ý nói chuyện với tôi không. Vài phút sau, tôi gặp được người phụ nữ đầu dây bên kia, tôi hỏi bà có biết ai tên Hannah không. Bà đáp bà đã mua căn nhà này của một gia đình có cô con gái tên Hannah, nhưng chuyện đã xảy ra ba mươi năm rồi. Tôi hỏi: « Bà có biết hiện nay gia đình đó đang ở đâu không ạ? ». Bà cho biết cô gái đã đưa bà mẹ vào ở một viện dưỡng lão, và cho tôi số điện thoại nơi này. Người phụ nữ trả lời  máy cho biết bà cụ đã qua đời, nhưng bà biết số điện thoại nơi có thể cô con gái đang sống. Tôi cám ơn và gọi tiếp theo số này. Thêm một phụ nữ khác trả lời là chính Hannah nay cũng đang vào viện dưỡng lão.

Tôi thầm nghĩ:
“ Thật là chuyện ngu ngốc. Sao ta lại nhọc công thế này để kiếm cho ra chủ nhân chiếc ví chỉ có ba đô la và một bức thư viết cách đây đã sáu mươi năm? »

Tuy vậy, tôi cũng gọi đến viện dưỡng lão, nơi có thể Hannah đang sống. Người đàn ông trả lời xác nhận đúng là Hannah đang ở đây. Tuy đã muộn, tôi vẫn lái xe đến. Cô y tá trực và người bảo vệ đón tôi ở cổng, đưa tôi lên tầng ba một toà nhà lớn. Trong căn phòng chung, cô y tá giới thiệu tôi với bà Hannah, một bà già tóc bạc trắng, nụ cười hiền hậu, ánh mắt ngời sáng.

Tôi kể cho bà nghe về chiếc ví và đưa bà xem bức thư. Ngay lúc nhìn thấy bức thư với chiếc phong bì màu xanh lơ và cánh hoa nhỏ, bà lặng đi: “ Này chàng trai, thư này là dịp cuối cùng tôi liên lạc với Michael. “ Bà nhìn xa vắng, rồi mơ màng nói “ Tôi yêu anh ấy lắm. Nhưng dạo đó tôi mới mười sáu, mẹ tôi nghĩ tôi còn quá trẻ. Michael Goldstein là một người tuyệt vời.  Nếu có dịp gặp ông ấy, hãy nói là tôi vẫn nghĩ đến ông luôn. Thực vậy đó, cứ nói là tôi vẫn còn yêu ông ấy. Anh biết không, bà nói tiếp, nước mắt cứ tuôn ra,  tôi đã không kết hôn.Tôi nghĩ là không ai khác phù hợp với Michael đâu.” 

Tôi cám ơn, chào từ giã bà Hannah. Khi tôi ra đến cửa, người bảo vệ hỏi: “ Bà cụ có giúp gì cho ông không?” Tôi bảo bà đã cho tôi một manh mối.” Ít nhất nay tôi biết được họ tên chủ nhân chiếc ví. Nhưng tôi sẽ tạm ngưng theo đuổi vụ này ít lâu đã. “ Tôi giải thích là đã mất cả một ngày để truy tìm chủ nhân chiếc ví. Vừa nói chuyện, tôi vừa lấy chiếc ví da nâu có dây buộc đỏ đưa anh ta xem. “ Ồ, tôi biết cái này rồi. Ví của ông Goldstein đây mà! Ông ấy cứ làm mất mãi. Tôi đã nhặt được nơi sảnh nhiều lần rồi! “ 

Tay tôi run lên, tôi hỏi ông Goldstein là ai, đang ở đâu. Tôi cám ơn anh bảo vệ và chạy ngược lui phòng các y tá. Chúng tôi đi thang máy, hướng về tầng tám, cầu mong sao ông Goldstein hãy còn thức. Cô y tá đưa tôi đến căn phòng chung, nơi có ông lão đang ngồi đọc sách. Cô y tá đến gần hỏi có phải ông đánh mất ví không. Cô nói: “ Anh này tìm thấy chiếc ví và nghĩ có thể là của ông.” Cô đưa chiếc ví ra, vừa nhìn thấy, ông cười tin cậy. 
 “ Có chuyện này cháu muốn kể bác nghe, tôi nói. Cháu đã đọc bức thư trong đó, mong sẽ tìm ra chủ nhân chiếc ví. Và cháu còn biết bà Hannah nay đang ở đâu nữa.”

Mặt ông cụ bỗng tái nhợt. “ Hannah à? Anh biết bà ấy ở đâu sao? Bà vẫn xinh đẹp như ngày xưa chứ? Làm ơn nói tôi biết đi. Anh biết chuyện gì hả chàng trai? Ngày ấy tôi yêu nàng lắm, nên khi nhận được bức thư này, cuộc sống tôi coi như kết thúc. Tôi đã không kết hôn. Tôi vẫn yêu nàng mãi.”

“ Bác Goldstein, xin đi theo cháu”. Chúng tôi cùng đi thang máy xuống tầng ba. Đèn chiếu sáng lối đi dẫn đến căn phòng chung, nơi Hannah đang ngồi xem TV một mình. Cô y tá  tới gần nhẹ nhàng hỏi:  “ Bà Hannah, bà biết người này không? “ Cô đưa tay chỉ ông Michael, khi ông đang đứng cạnh tôi nơi cửa vào.

Bà chỉnh lại mắt kiếng, nhìn một lát nhưng vẫn không nói gì. “ Hannah, Michael nói. Bà có nhận ra tôi không?”  Bà Hannah há hốc miệng kinh ngạc.“  Ông chậm rãi đến gần bà và hai người ôm nhau . Cô y tá cùng tôi bước ra ngoài, mắt đẫm lệ. “ Thật là Ơn trên sắp đặt, tôi nói, chuyện gì phải đến sẽ đến thôi! “

Ba tuần sau, tôi nhận được điện thoại từ viện dưỡng lão: “ Chủ nhật này anh có thể gác công việc để đi dự đám cưới không?”. “ Thì Michael và Hannah đã quyết định gắn kết với nhau!” 

Đấy là một đám cưới thật dễ thương. Bà Hannah mặc chiếc áo đầm màu vàng nhạt, trông thật xinh đẹp. Michael mặc bộ lễ phục màu xanh sẫm, trông rất uy nghi.  Họ nhờ tôi làm phù rể.

Thật là một kết thúc tuyệt vời của một cuộc tình kéo dài gần sáu mươi năm!



THÂN TRỌNG SƠN
dịch và giới thiệu








samedi 18 août 2018

CUỘC CHIẾN TRÊN BÀN PHẪU THUẬT THẨM MỸ



Truyện ngắn

Bào Kình Kình
( 鲍鲸鲸 - Bao Jingjing )




Sinh năm 1987 tại Bắc Kinh; cha quân nhân, mẹ nội trợ. Thuở nhỏ, tính nhút nhát, sống nội tâm, sớm có thiên hướng văn chương. Năm 1998, gia đình cho vào học Học viện âm nhạc dân tộc trung ương, nới đây cô học vĩ cầm liên tục trong sáu năm.
15 tuổi, được cha sắm cho máy vi tính, cô bắt đầu viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên, và hoàn thành trong vòng 5 tháng.
Năm 2004, cô bỏ học nhạc để theo học Khoa Văn chương của Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, chuyên ngành kịch bản phim truyền hình. Thời gian này, cô đọc rất nhiều, làm quen với tác phẩm của các nhà văn nổi tiếng như Chekhov, Haruki Marakami, David Lodge, John Owen, đặc biệt là hai nhà văn nữ Nghiêm Cơ Linh ( 严歌苓 ) và Lý Bích Hoa ( 李碧华). Cả hai đều có những tác phẩm được chuyển thể thành phim, và cũng viết kịch bản nữa. Đây chính là con đường Bào Kình Kình chọn sau này.

Ngay sau khi tốt nghiệp, cô công bố trên mạng một nhật ký viết từng chương, đặt tên là “ Tình yêu không mù quáng”, ký bút danh Đại Lệ Hoa ( 大丽花 ). Truyện  đăng dần mỗi ngày, để độc giả bình luận, góp ý. Chuyện yêu đương, hẹn hò, giận hờn..., loại truyện khá thịnh hành dưới tên gọi “ tiểu thuyết ngôn tình “. 

Truyện tạo ra một bước ngoặt trong nền văn học Trung quốc, tác giả trở thành người phát ngôn cho những người trẻ thuộc thế hệ cô, với những giá trị và lối sống hoàn toàn khác với lớp trước.
Khi kết thúc, cô đổi nhan đề là “ 33 ngày thất tình “ và ký tên Bào Kình Kình. Tác phẩm nhanh chóng gây tiếng vang, đạo diễn Đằng Hoa Đào ( 滕华涛 ) mua bản quyền để chuyển thể thành phim, giao cho Bào Kình Kình viết kịch bản. Một năm sau khi ra rạp, cô được trao giải thưởng của Liên hoan Phim Kim Mã, trở thành tác giả kịch bản trẻ nhất được nhận giải, lúc mới 25 tuổi.

Thành công sớm giúp cô thêm tự tin để phát triển hoạt động sáng tác, vẫn là thể loại kịch bản phim. Trước hết là Phù trầm ( 浮沉 ), cũng do Đằng Hoa Đào đạo diễn, dành cho loạt phim truyền hình nhiều tập. (2012 ).

Hiện nay, Bào Kình Kình vẫn tiếp tục sáng tác, vẫn đeo đuổi thể loại kịch bản phim.

—-

Truyện ngắn giới thiệu dưới đây được công bố từ năm 2010, trên trang cá nhân của cô, lúc còn ký bút hiệu  Đại Lệ Hoa. Có chút hơi hướng châm biếm, truyện phản ảnh xã hội Trung quốc đang chuyển hoá mạnh mẽ, đề tài hoàn toàn mới mẻ trong văn học hiện đại của đất nước giàu truyền thống này.






I.

             Nếu muốn dùng một từ lịch sự nhất để mô tả khuôn mặt của Lý Diễm Phân, người ta có thể nói: tầm thường. Nếu không thì nói tẻ nhạt, ít cởi mở, ủ ê. Thực ra, khi nàng còn nhỏ, trong nhà ai cũng nói nàng trông dễ thương, tuy nhiên, khi nàng lớn lên, không còn ai nhận xét như thế về ngoại hình của nàng nữa.  Nhưng phiền một nỗi là nàng chẳng có nét gì để khen tặng cả, và tẻ nhạt, ít cởi mở và ủ ê, dù nghe ra có vẻ tàn nhẫn quá, nhưng đúng là những từ phù hợp nhất với cô nàng.
             Trong các bữa ăn cùng bạn bè, mọi người ăn xong mới nhận ra là nàng ngồi lặng lẽ ở cuối bàn, không chuyện trò gì, và đứng dậy thản nhiên trả tiền phần của mình. Nếu có ai hỏi ý kiến nàng về một vấn đề gì đó, thì bao giờ cũng đợi mọi người tranh luận chán chê rồi nàng mới ấp úng, kéo dài cái giọng thiểu não: “ à, ừ, vâng, đúng vậy...”, rồi không thêm chữ nào. Dần dà, mọi người đều không thiết chuyện giao du với nàng. Thảng hoặc, hàng xóm láng giềng có gọi điện thoại việc gì đó với nàng, thì sau dăm ba chữ, người bên kia chờ sốt ruột, rồi cái giọng thê lương của Lý Diễm Phân cũng khiến họ muốn cắt ngay.

                Vậy đó, Lý Diễm Phân thực tình là không có bạn. Nhưng nàng lại có một đám người mà nàng gọi là “ bạn trai  “, mặc dù những “ bạn trai “ này chỉ có việc ngủ với nàng một đêm, làm tình với nàng và sáng hôm sau lặng lẽ biến mất. Chẳng phải do khuôn mặt hay do tính cách của nàng mà những người này bỏ đi sau đúng một đêm. Lý Diễm Phân hoàn toàn ý thức được rằng, một phần do những người này tính cách giống y nàng vậy, cũng tẻ nhạt như nàng vậy, thêm vào đó, cái lý do duy nhất khiến họ đến với nàng có lẽ là vì họ quá cô đơn.

           Nói chung là nàng chỉ ngủ với những người loại như thế thôi, cô đơn và thảm thiết. Vậy mà, mới đây nàng lại có một niềm vui lớn: nàng gặp một “ bạn trai ”, tuy cũng bỏ đi ngay sáng hôm sau, nhưng không như những người khác, âm thầm, lặng lẽ, mà lại ân cần nói với nàng những lời đầy khích lệ: “ Diễm Phân, em có cái mũi nhìn mãi không chán.”

              Lý Diễm Phân nghe vậy xúc động lắm, và rảnh được lúc nào là ngồi ngắm nghía tỉ mỉ cái mũi, và càng ngắm càng thấy mê, càng mê lại càng ngắm cặn kẽ từ mọi góc  cạnh. Cuối cùng, nàng thở dài và nhìn nhận sự thật: anh chàng kia không hề lầm, đúng là ngắm cái mũi nàng mãi không chán!  Bên cạnh sự tuyệt hảo đó, những nét khác trên khuôn mặt sao chẳng tương xứng chút nào.

                 Nàng nhận ra rằng những đường nét khác không hề ngang tầm với cái mũi, chúng không xứng đáng hiện diện quanh cái mũi, cái mũi này toát lên một vẻ cao sang rực rỡ, khiến những bộ phận khác xếp bên cạnh trông tầm thường đến không chịu nổi.


II.

               Bởi vậy, nàng mới quyết định đi sửa sắc đẹp, sao cho những đường nét khác trên khuôn mặt đừng làm xấu đi cái mũi tuyệt mỹ như thế. Khi tìm trên mạng, nàng được biết là cơ sở sửa sắc đẹp tốt nhất là ở Hàn Quốc. Bên ấy có một con đường có nhiều cơ sở chuyên môn đủ mọi mức độ, mỗi chỗ một chuyên ngành. Có lẽ đến nơi đó tha hồ mà  lựa chọn và sẽ được tiếp đón niềm nỡ nhất, lúc đến với một sản phẩm đầy khiếm khuyết, lúc đi ra sẽ được chỉnh sửa như mới, biến thành một nhan sắc vẹn toàn. 
Tuy nhiên giá cả cũng tương xứng như thế, nếu tính gộp chi phí di chuyển vào phí tổn thẩm mỹ, chắc là nàng phải bán nhà cửa rồi cả bản thân, cộng thêm một quả thận nữa thì cũng không kham nổi. Thôi thì đành chấp nhận tìm một cơ sở khác ở ngay Trung quốc này cho phù hợp hơn.

             Một hôm, từ sáng sớm, nàng thu hết can đảm tới trước một viện thẩm mỹ, đi tới đi lui hết cả buổi sáng, đứng ở cửa nhìn làn sóng người bước vô đó, rồi cố nghiến răng vào theo.

Nàng được một cô y tá tươi cười tiếp đón: “ Chào chị, tôi có thể giúp chị được gì đây ạ? “
“ Tôi muốn sửa sắc đẹp...”
“ Cụ thể là muốn làm gì ạ?”
“ À, trừ cái mũi ra, tôi muốn sửa hết cả khuôn mặt...”
Cô y tá hiểu ngay và không nói gì, lại một trong số những phụ nữ muốn thay đổi hết đây rồi.
“ Xin chị ngồi chờ một lát, sẽ có bác sĩ đến chăm sóc chị.”
Rồi tỏ vẻ ân cần, cô đưa cho nàng một ly nước  rồi quay gót đi ra. Lý Diễm Phân lật từng trang các ấn phẩm giới thiệu đặt cạnh bên, nhìn ảnh các ngôi sao chụp cỡ lớn, lòng chợt thấy mơ ước mãnh liệt: phải đẹp như những người này. Cô y tá dẫn nàng vào một gian phòng và chỉ người đàn ông đang ngồi sau máy vi tính rồi nói:
“ Lý tiểu thư, đây là bác sĩ Vương. Nếu chị cần tư vấn điều gì, xin hãy nói với bác sĩ.”

         Khi Lý Diễm Phân ngồi xuống phía sau bác sĩ, ông quay lại nhìn nàng. Chỉ tia nhìn đó thôi đủ làm cho nàng bị chinh phục đến mê mẩn, run rẩy cả người. Cần nói ngay là vị bác sĩ này thật đẹp trai. Khuôn mặt của ông, tỉa tót thật tinh tế, chừng như là tác phẩm của một nghệ sĩ bậc thầy. Ngồi trước mặt ông, Lý Diễm Phân lại càng thấy mình kém cỏi quá, nhưng sao khuôn mặt đó lại biểu lộ vẻ lạnh lùng tột cùng, trái ngược hẳn với cô y tá, lúc nào cũng có nụ cười niềm nỡ trên môi. Cặp kính gọng vàng che khuất một phần đôi mắt nghiêm khắc làm nàng thêm bối rối.
“ Cô muốn làm gì?, bác sĩ hỏi, giọng khô khan, nói rõ từng chữ. Run cả chân, Lý Diễm Phân trả lời: “ Vâng... à, thực tình là... tôi...”
Bác sĩ nhíu mày - ôi, nàng thoáng nghĩ, ngay khi nhíu mày ông cũng đẹp lạ lùng,
“ Tôi không hài lòng lắm về khuôn mặt của mình...”
“ Chính xác là về bộ phận nào? “ 
“ À...đúng ra là tất cả, trừ cái mũi ra.”
Bác sĩ quay lại, đẩy cái ghế tới gần, ngồi ngay trước mặt nàng, bàn tay phải nâng mặt nàng lên, quan sát thật kỹ, rồi lại nhíu mày. Khi ông nhìn, nàng thấy tim đập mạnh, e chừng muốn ngất. 
“ Bắt đầu bằng đôi mắt nhé. Cô không thích điểm nào nơi mắt mình? Cô muốn nó thế nào?”
Lý Diễm Phân bối rối, nàng chẳng có chút khái niệm nào về chuyện muốn mắt mình ra sao.
“ Dạ... tôi cũng không biết nữa, đúng là...”

Ông bác sĩ vẫn thản nhiên, ông đã quen với những tình huống như thế này, phần nhiều phụ nữ khi bước chân vào bệnh viện của ông đều không biết rõ mình muốn gì hoặc chờ đợi điều gì từ bác sĩ. Họ chỉ thiết tha muốn thay đổi khuôn mặt của mình. Bác sĩ lẹ làng quay lại, chạm vào mấy cái phím trên máy vi tính và gian phòng phía sau Lý Diễm Phân sáng lên. Trên bức tường phía sau có treo một màn hình, và, sau mấy thao tác trên máy, thấy hiện ra  những con mắt.
Dưới mỗi cặp mắt có ghi rõ một mã số.
“ Đấy, những mẫu mắt đấy. Cô chọn đi.”

Trước cả đội binh mẫu mắt đang dàn trận, Lý Diễm Phân giật nảy sợ hãi, bật cả người lên. Máy đèn chiếu rọi cả thân hình nàng, trước bao nhiêu là mắt từ khắp mọi phía, nàng thấy lạc lõng. Nàng ngập ngừng đưa tay chỉ đôi mắt thứ tư ở hàng thứ nhì: “ Cặp này coi bộ rất đẹp.”
Bác sĩ trả lời, từ phía sau lưng nàng: “ Đấy là mắt của Từ Nhược Tuyên (1), hiện nay đang được chuộng lắm, tháng này tôi đã làm ba cặp rồi đó.”
Lý Diễm Phân lại chỉ cặp mắt thứ nhất ở hàng đầu tiên. “ Cặp này cũng đẹp vậy.”
“ Đấy là mẫu mắt của Lâm Chí Linh (1), nhưng tôi không khuyên cô chọn, tôi đã làm kiểu này quá nhiều rồi, đi đâu cũng gặp, hơn nữa, chúng không hợp với khuôn mặt của cô. Thay vào đó, tôi nghĩ là cô cần lấy những bọng mỡ ở trên mặt đã.”
Quá ngạc nhiên, nàng chỉ còn biết mạnh dạn lắc đầu để cuối cùng chọn ra được mẫu mắt cho nàng. Cũng áp dụng phương pháp đó để chọn mẫu cho môi, lông mày, gò má và cho cả khuôn mặt...

“ Được rồi”, bác sĩ lưu lại tất cả trên máy tính rồi quay sang nói: “ Theo những gì cô đã chọn, bây giờ ta có hai công thức. Trước hết là công thức A, loại dịu dàng, ngọt ngào, theo đó, cô chọn mắt của Từ Nhược Tuyên, cằm của Lâm Gia Hân (2), miệng của Đổng Khiết (3)và lông mày của Maria Ozawa (4). Còn công thức B, khuôn mặt sẽ gợi cảm hơn, cô đã chọn khuôn mặt của Quế Luân Mỹ (5), mắt của Trương Mạn Ngọc (6), môi của Tống Huệ Kiều (7), cằm của Chu Tấn (8) và gò má của Lý Gia Hân. Bây giờ cô cho biết cô chọn cái nào trong hai công thức đó. Lý Diễm Phân nhìn sững vào màn ảnh: bác sĩ đã chiếu lên các khuôn mặt tương ứng với hai công thức đó, một đặt bên trái, một bên phải. Mỗi một khuôn mặt đếu chiếu lớn như mặt nàng, và nàng nhìn sững, bối rối. 
“ Bác sĩ có thể gợi ý cho tôi được không?”
“ À, cái này thì tôi không làm được.”


————————————————
  1. Từ Nhược Tuyên, Lâm Chí Linh, người mẫu, diễn viên Đài Loan.
  2. Lâm Gia Hân, diễn viên HongKong.
  3. Đổng Khiết , diễn viên Trung Quốc.
  4. Maria Ozawa, diễn viên Nhật Bản.
  5. Quế Luân Mỹ, diễn viên Đài Loan.
  6. Trương Mạn Ngọc, diễn viên Trung Quốc.
  7. Tống Huệ Kiều, diễn viên Hàn quốc.
  8. Chu Tấn, diễn viên Hong Kong.
  9. Lý Gia Hân, diễn viên Hong Kong.

———————————————

Bác sĩ từ chối ngay lời yêu cầu của Lý Diễm Phân. “ Đây chẳng phải là vấn đề sinh tử, chỉ là tô điểm cho đẹp hơn một chút thôi. Chính cô phải lựa chọn lấy, tôi không can thiệp được, tôi không rõ cô muốn dáng vẻ nào.”

Mỗi một công thức đều tốn nhiều tiền lắm. Làm công thức A, nàng phải mất 48 000 nguyên (*), nhưng nếu chọn cằm của Chu Tấn theo công thức B, hiện nay bệnh viện tính giá đặc biệt: giảm 15%, như thế theo công thức này thì bớt được 3000 nguyên. 

——————
(*) nguyên (=  yuan ), đơn vị tiền tệ của Trung quốc, thường được gọi sai là “ nhân dân tệ “.

—————-


Sau khi do dự một lúc lâu, Lý Diễm Phân đánh liều hỏi:
“ Bác sĩ giảm cho tôi theo giá đặc biệt đó được không ạ?”? “
“ Cô có thẻ sinh viên không?”
“ Sao ạ?”
“ Lúc này, nhằm kỳ nghỉ hè, chúng tôi dành cho sinh viên điều kiện ngoại lệ, nếu có thẻ sinh viên, chúng tôi sẽ cho giảm thêm 10%. “

Lý Diễm Phân không có thẻ sinh viên, hơn nữa, nàng cũng không nghĩ là có thẻ sẽ được giảm giá ở nơi này.
“ Vậy khi nào có thể tiến hành phẫu thuật ạ?”
“ Sáng nay cô đã tắm trước khi đi chưa?” Nàng gật đầu.
“ Vậy thì tôi có thể làm ngay. Chỉ cần cô quyết định chọn công thức A hay B thôi.”

Lý Diễm Phân suy nghĩ. Công thức A sẽ cho nàng khuôn mặt hiền lành, nàng có thể thu hút bao nhiêu là trai trẻ dễ mến. Chỉ tiếc là nàng không còn trẻ, nếu không thì chọn đường nét gợi cảm, như thế, nàng sẽ lôi cuốn cả lô đàn ông đứng tuổi, nhiều tiền, thêm vào đó, với công thức này, cơ hội không nên bỏ qua, chọn kiểu cằm của Chu Tấn sẽ được giảm 15%.
“ Tôi chọn công thức B.”

Cuộc phẫu thuật bắt đầu, nàng được đắp mặt nạ để gây mê và người ta bảo nàng đếm  cho đến bảy. Đếm đến bốn, nàng mơ thấy hình ảnh người tình đầu tiên, một chàng trai đầy hài hước nhưng đã bỏ đi với một cô gái khác, cô gái có cặp mắt đẹp của Từ Nhược Tuyên, với cặp mi dài...

Chưa đếm đến bảy, nàng đã bất ngờ ngồi dậy, nói lớn: “ Bác sĩ, tôi đổi ý, tôi muốn công thức A.” Chuyên viên gây mê làm ra vẻ người đang cố nén lời mắng mỏ, còn ông bác sĩ, lúc này đang vẽ nhiều đường nét trên mặt nàng, ông cúi xuống hỏi: “ Bây giờ cô đã dứt khoát chưa?”
“ Vâng, nàng đáp, tôi quyết định rồi, không đổi ý nữa. Công thức A.”
Cô y tá đứng sát vào, lấy cái khăn lau những đường vạch đỏ trên mặt Lý Diễm Phân, giữ chặt cái mặt và chà mạnh. Ông bác sĩ dưới khẩu trang che nửa mặt, chỉ để lộ đôi mắt giận dữ. Lại tiếp tục vẽ trên mặt Lý Diễm Phân, ông nhắc nhở: “ Lần này không thay đổi được nữa đâu đó. Bắt đầu đếm lại đi.”
“ Một, hai, ba, bốn, năm...”

Nhưng Lý Diễm Phân lại mơ tưởng tới quãng đời sắp tới, nghĩ tới người đàn ông nàng muốn có bên cạnh, một người nghiêm túc và chín chắn, như ông bác sĩ này vậy..., nàng lại chặn lại: “ Bác sĩ, hãy đợi đã...” nghe vậy, các y tá và chuyên viên gây mê bỏ ra ngoài, để nàng một mình đó với ông bác sĩ.

“ Còn chuyện gì nữa đây”, bác sĩ lạnh lùng hỏi.
Cố lấy hết can đảm, Lý Diễm Phân hỏi ông: “ Bác sĩ à, ông sẽ thích người nào hơn, người theo công thức A hay theo công thức B? “
Bác sĩ kéo khẩu trang xuống, ngọn đèn rọi trên mặt ông vầng hào quang sáng chói. Ông bật cười. Lý Diễm Phân mở to mắt nhìn ông: nụ cười, vẽ những nếp nhăn ở khoé mắt và nâng góc môi của ông lên, lại khiến ông trông đẹp hơn.

Sau một lúc suy nghĩ, bác sĩ đáp: “ Thành thực mà nói thì không thích công thức nào cả.”
Lý Diễm Phân thấy tim đập thình thịch khi nghe câu đó: “ Thành thực mà nói...”

Lý Diễm Phân lại do dự không biết nên chọn A hay B.

Cuối cùng, bác sĩ tuyên bố: “ Tôi sẽ cho cô biết tôi nghĩ gì, tốt hơn hết là một khuôn mặt hài hoà, khuôn mặt với những đường nét bổ sung cho nhau.” “ Vậy thì, ông hãy làm cho tôi một khuôn mặt như thế.” “ Cô tin tưởng tôi, sẽ không hối tiếc chứ?” Nàng đáp: “ Không, tôi tin tưởng ông và sẽ không hối tiếc.”


III.

Một tuần lễ sau, gỡ mặt ra, các vết khâu đã liền, Lý Diễm Phân đập vỡ ra ngàn mảnh tất cả gương soi trong nhà và chạy đến bệnh viện yêu cầu bác sĩ trả lại tiền. Nàng được cô y tá tiếp đón vẫn với nụ cười ngọt ngào cố hữu, cô cho biết bác sĩ đã rời khỏi cơ sở này rồi. Nàng cũng được cho biết mà không thể nào tin được rằng nàng là thân chủ cuối cùng của ông ta. Nàng không hề tưởng tượng rằng chính do nàng không quyết đoán nên mới thúc đẩy bác sĩ tự lựa chọn khuôn mặt mà ông cho là hoàn hảo. Ông đã không làm cho nàng cái miệng của Tống Huệ Kiều, cũng không hề làm đôi mắt, lông mày, cái cằm, và một khuôn mặt gợi cảm, không hề chút nào. Những gì mà bác sĩ làm là thay đổi cái mũi: ông đã làm một cái mũi tầm thường, mũi dẹt, hai cánh mũi hơi loe ra, nghĩa là một cái mũi quá bình thường, trông phát ngán. Thoạt nhìn qua, ông cho rằng một cái mũi tuyệt hảo như thế sẽ không hài hoà chút nào với cả khuôn mặt tầm thường. Ông có quan điểm riêng về sự hoàn hảo: trong một khuôn mặt, cần nhất là không cái gì có thể phá hỏng sự hoà hợp chung, vậy mà, cái mũi của Lý Diễm Phân chính là yếu tố phá quấy trên khuôn mặt nàng. Chính vì thế, thay vì phải mất công chỉnh sửa nhiều nét trên mặt, ông thấy điều hiệu quả hơn hết là tấn công thẳng vào cội nguồn tội lỗi là cái mũi phô trương đó. Ngày hôm đó, trước khi rời gian phòng phẫu thuật, ông đưa mắt nhìn lần cuối cái mũi mới ông vừa làm cho cô gái đang còn nằm mê trên bàn. Nhìn qua là thấy ngay tất cả đường nét trên khuôn mặt bây giờ đều hài hoà vô cùng. Đấy chính là sự hoàn hảo.

Bác sĩ thở dài.
Thực sự hoàn hảo.


THÂN TRỌNG SƠN
dịch và giới thiệu